Συμμετοχή μελών του Εργαστηρίου Θαλάσσιας Έρευνας & Νησιωτικών Οικοσυστημάτων σε διεθνή αποστολή εξερεύνησης και μελέτης παράκτιου σπηλαίου στη Λακωνία

Συμμετέχοντα μέλη: Μάρκος Διγενής, Ειρήνη Γρατσία, Βασίλειος Γεροβασιλείου

Το Εργαστήριο Θαλάσσιας Έρευνας και Νησιωτικών Οικοσυστημάτων (MaRInE Lab) του Τμήματος Περιβάλλοντος του Ιονίου Πανεπιστημίου συμμετέχει στην πρώτη διεθνή ερευνητική πρωτοβουλία «Into Kortia» με αντικείμενο την εξερεύνηση και τη μελέτη του παράκτιου σπηλαίου στο Ακρωτήριο Κόρτια της Λακωνίας. Στο ερευνητικό έργο συμμετέχουν ο υποψήφιος διδάκτορας Μάρκος Διγενής, η μεταδιδακτορική ερευνήτρια Ειρήνη Γρατσία και ο Αναπληρωτής Καθηγητής Βασίλειος Γεροβασιλείου.

Η ερευνητική αποστολή πραγματοποιήθηκε από τις 30 Σεπτεμβρίου έως τις 8 Οκτωβρίου 2026, με τη συμμετοχή σπηλαιοδυτών και επιστημόνων από επτά χώρες (Μπαχάμες, ΗΠΑ, Ιταλία, Ουγγαρία, Ισπανία, Γερμανία και Ελλάδα) και με την υποστήριξη του Bahamas Caves Research Foundation (BCRF).

Στην πρωτοβουλία συνεργάζονται το MaRInE Lab του Ιονίου Πανεπιστημίου, το Ινστιτούτο Θαλάσσιας Βιολογίας, Βιοτεχνολογίας και Υδατοκαλλιέργειας (ΙΘΑΒΒΥΚ) του Ελληνικού Κέντρου Θαλασσίων Ερευνών (ΕΛΚΕΘΕ), το Ινστιτούτο Έρευνας Υδάτων του Ιταλικού Εθνικού Συμβουλίου Έρευνας (IRSA-CNR, Ιταλία), το Ινστιτούτο Εξελικτικής Βιολογίας (CSIC, Ισπανία) και το Abess Center for Ecosystem Science and Policy του Πανεπιστημίου του Μαϊάμι (ΗΠΑ).

Το σπήλαιο Thynni αποτελεί ένα αγχίαλο σπήλαιο, όπου αναμειγνύεται το γλυκό με το θαλασσινό νερό. Αποκαλύφθηκε στις αρχές της δεκαετίας του 1990 κατά τη διάνοιξη επαρχιακού δρόμου, αλλά μέχρι πρόσφατα παρέμενε άγνωστο στη σπηλαιολογική και επιστημονική κοινότητα. Αποτελείται από μια μικρή χερσαία αίθουσα με πλούσιο σπηλαιοδιάκοσμο, από την οποία εκτείνεται ένα υποβρύχιο σύστημα μεγάλου μήκους και βάθους, προσβάσιμο μόνο σε ειδικά εκπαιδευμένους σπηλαιοδύτες.

Κατά τη διάρκεια της αποστολής, αποτυπώθηκαν και χαρτογραφήθηκαν από τους σπηλαιοδύτες της ομάδας περισσότερα από 1.000 μέτρα υποβρύχιων διαδρομών με τη χρήση αποστασιόμετρου ειδικά σχεδιασμένου για αυτές τις συνθήκες, φτάνοντας σε βάθος 70 μέτρων. Επίσης, συλλέχθηκαν δείγματα νερού και ιζήματος για τη μελέτη των περιβαλλοντικών συνθηκών στα διαφορετικά τμήματα του σπηλαίου, καθώς και δείγματα χερσαίων και υδρόβιων οργανισμών. Μεταξύ αυτών εντοπίστηκαν τρία σπάνια σπηλαιόβια είδη με μεγάλο ενδιαφέρον για την επιστήμη της βιολογίας. Η περαιτέρω μελέτη τους θα διερευνήσει εάν είναι ενδημικά του συγκεκριμένου υπόγειου υδάτινου συστήματος.

Επιπλέον, τοποθετήθηκαν αισθητήρες για την καταγραφή και παρακολούθηση περιβαλλοντικών παραμέτρων για διάστημα 150 ημερών, ενώ συλλέχθηκαν δείγματα για αναλύσεις περιβαλλοντικού DNA. Πραγματοποιήθηκαν επίσης χαρτογράφηση και τρισδιάστατη απεικόνιση του χερσαίου και μέρους του υδάτινου τμήματος του σπηλαίου, καθώς και αποτύπωση του αναγλύφου της γύρω περιοχής με τη χρήση μη επανδρωμένου αεροσκάφους (drone).

Για τη διερεύνηση της σύνδεσης του υπόγειου συστήματος με τα γειτονικά οικοσυστήματα, συλλέχθηκαν δείγματα νερού, ιζήματος και οργανισμών, καθώς και δεδομένα περιβαλλοντικών παραμέτρων, από γειτονική πηγή γλυκού νερού, το χερσαίο και το ρηχό υποθαλάσσιο τμήμα της παραλίας και ένα θαλάσσιο σπήλαιο της περιοχής. Παράλληλα, πραγματοποιήθηκε ενημέρωση της τοπικής κοινότητας με παρουσίαση των προκαταρκτικών αποτελεσμάτων της αποστολής.

Στις επόμενες φάσεις του έργου, οι συνεργαζόμενοι ερευνητικοί φορείς θα προχωρήσουν στην ανάλυση των δειγμάτων και στην επεξεργασία των δεδομένων και του φωτογραφικού υλικού. Τα αποτελέσματα θα συμβάλουν στην καλύτερη κατανόηση του οικοσυστήματος του σπηλαίου και των συνδέσεών του με τα γύρω οικοσυστήματα, καθώς και στον σχεδιασμό της επόμενης αποστολής.

Στην ομάδα του έργου συμμετέχουν:

Project Leader: Stratis Kas

Επιστημονικός συντονισμός: Marysia Trepat Borecka, MSc

Ομάδα δυτών: Ingo Apel, Lionel Wolovitz, Brian Kakuk, Δρ. Kenneth «Kenny» Broad, Δρ. Scarlette Hsia, Δρ. David Brankovits, Μάρκος Διγενής, Δρ. Alejandro Martínez García, Marysia Trepat Borecka.

Τοπογραφική αποτύπωση και χαρτογράφηση: Sébastien Kister

Επιστημονική ομάδα: Δρ. Alejandro Martínez García, Δρ. David Brankovits, Μάρκος Διγενής, Δρ. Ειρήνη Γρατσία, Αναπλ. Καθ. Βασίλειος Γεροβασιλείου, Δρ. Scarlette Hsia, Δρ. Rosa Fernández, Δρ. Τερέζα Μανουσάκη

Ομάδα υποστήριξης στην επιφάνεια: Rick Witter, Virgil Bucur «Billy» Raspop και Mitko Mitev

Υποστήριξη ιατρικής και επιχειρησιακής ασφάλειας από την DAN Europe: Guy Thomas

Για περισσότερες πληροφορίες, διαβάστε την αναλυτική παρουσίαση της αποστολής στο περιοδικό InDEPTH:

https://indepthmag.com/kortia-cave-expedition-greece/